|
 |
/ Việt Sử
31. Đêm mùng ba Tết, quân ta vây chặt đồn Hà Hồi. Giặc phải xin hàng, không một tên nào chạy thoát. Đêm mùng bốn, nhà vua ngồi trên mình voi, tiến sát đồn Ngọc Hồi. Giặc bắn tên đạn ra như mưa. Quân lính khiêng những tấm ván gỗ có lót rơm ướt để làm mộc che. Rồi các dũng sĩ nấp ở phía sau mà tiến tới... phá đồn.
32. Từ trên lưng voi, quân ta dùng súng hỏa hổ phun lửa vào đầu giặc. Giặc thua to bỏ chạy, dày xéo lên nhau mà chết. Sầm Nghi Đống sợ quá liền treo cổ tự tử ở gò Đống Đa. Các tướng tài giỏi của nhà Thanh như Hứa Thế Thanh, Trương Triều Long, Thượng Duy Thăng... đều tử trận.
33. Bị đánh bất ngờ, tới tấp, hơn hai chục vạn quân Thanh bị tan rã trong cảnh hỗn loạn. Chúng tranh nhau bỏ chạy, leo lên cầu phao, cầu đổ ngã lăn xuống sông, chết đuối như rạ. Dòng sông Nhị Hà đầy ứ xác giặc. Tổng đốc Lưỡng Quảng Tôn Sĩ Nghị hoảng hốt bỏ chạy thoát thân, vất cả giấy tờ, ấn tín lại.
34. Trưa mồng năm Tết năm Kỷ Dậu (30.01.1789) đoàn quân chiến thắng của vua Quang Trung tiến vào thành Thăng Long, giữa tiếng hô vang dậy của mọi người. Nhà vua oai dũng, uy nghi trên lưng voi trận, giơ tay chào dân chúng. Áo bào đỏ chói của ngài đã bị đen xẫm vì thuốc súng giặc.
35. Đại thắng quân thanh rồi, vua Quang Trung muốn dốc toàn lực vào việc kiến thiết quốc gia. Ngài không muốn kéo dài cuộc binh đao chỉ làm khổ dân, nên giao cho Ngô Thời Nhậm viết thư cầu hòa với nhà Mãn Thanh. Vua Càn Long đành nuốt hận, phong cho vua Quang Trung làm An Nam quốc vương.
36. Sau đó, vua Quang Trung lo chỉnh đốn lại mọi việc ở trong nước. Về việc học, ngài trọng dụng nhân tài, cho sửa sang lại Văn miếu, lập ra Sùng chính viện để dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm. Trong các kỳ thi, cũng như trong các văn thư, biểu sớ, ngài bắt dùng toàn chữ Nôm, tức là một loại chữ Hán được đạt ra để phiên âm tiếng Việt.
37. Vua Quang Trung cho xây ở mỗi phủ, mỗi huyện, một ngôi chùa thật lớn, thật đẹp để thay thế cho những chùa nhỏ bé, rải rác ở nhiều làng. Các vị tăng ni phải có đạo đức và thuộc kinh nệ mới được ở chùa, thờ phật... Nhà vua còn cho kiểm tra lại dân số, lập lại sổ đinh cho đúng.
38. Đinh (tức là người dân) được chia làm ba hạng rồi cấp cho mỗi người một thẻ bài khắc 4 chữ "Thiên hạ Đại tín“. Tráng đinh tuổi từ 18 đến 55 thì cứ ba người sẽ kén một người đi lính. Ruộng cũng được chia làm ba hạng: hạng tốt, hạng vừa, và hạng xấu để thu thuế cho được công bằng. Hiện nay còn một số tiền đúc từ đời Tây Sơn
39. Khi vua Càn Long vời vua Quang Trung sang chầu, ngài chọn một người giống hệt mình là Phạm Công Trị, cho ăn mặc giả làm vua Quang Trung để sang Tàu. Vua Càn Long tưởng thật, tiếp đãi rất hậu. Nhân dịp này, vua Quang Trung còn xin bỏ lệ cống người vàng đã có từ đời Lê, và cũng được vua Càn Long chấp thuận.
40. Để chuẩn bị cho việc đánh Tàu, năm Nhâm Tí (1792) vua Quang Trung lại thử ý vua Càn Long bằng cách sai xứ sang xin cầu hôn và đòi lại đất Lưỡng Quảng (Quảng Đông và Quảng Tây). Tiếc thay việc này đang tiến hành thì vua Quang Trung mất, thọ 40 tuổi, Vua Quang Trung thật là một vị đại anh hùng của dân tộc Việt Nam.
[Hết]
|
 |
 |
|